Το συγκριτικό μειονέκτημα

Ξεκινώντας από τον Ricardo

Η θεωρία (μάλλον παρατήρηση θα την χαρακτήριζα) του Ricardo για το "συγκριτικό πλεονέκτημα" αφορούσε την παραγωγικότητα της εργασίας μεταξύ διαφορετικών οικονομικών τομέων. Τον καιρό που ζούσε ο David Ricardo, η Βρετανία είχε δυο διακριτούς τομείς οικονομίας: την αγροτική και τη βιομηχανική. Η βιομηχανία είχε εξελίξει την παλιά μεταποίηση αυξάνοντας κατά πολύ την παραγωγικότητά της, λόγω του βιομηχανικού προτύπου εργασίας σε συνδυασμό με την εκμηχάνιση. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η γεωργική οικονομία υστέρησε παραγωγικά μέσα σε μια οικονομία που διέθετε και τους δυο τομείς.

Ο Ricardo σκέφτηκε ότι αν μεταφερόταν η εργασία από τον υποπαραγωγικό γεωργικό τομέα στον καλπάζοντα μεταποιητικό, η παραγωγικότητα και ο πλούτος θα αυξανόταν και η χώρα θα προόδευε. Έμμεσα παραδεχόταν πως η κοινωνία δεν μπορεί ταυτόχρονα να επανδρώσει και τους δυο τομείς της οικονομίας και πρέπει να επιλέξει τον ωφελιμότερο εκ των δύο με απόλυτο τρόπο, μεταβαίνοντας σε πρότυπο βιομηχανικής κοινωνίας.

Το εύλογο κενό που προέκυπτε στον πρωτογενή τομέα δεν ήταν καθόλου δύσκολο και καθόλου ακριβό να καλυφθεί με εισαγωγές από άλλες χώρες, οι περισσότερες εκ των οποίων ήταν αποικίες της Βρετανίας και δεν είχαν άλλη οικονομία εκτός της αγροτικής. Το όφελος ήταν διπλό, διότι τα εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα ήταν φτηνότερα από τα τοπικά, άρα η εισαγωγή τους μείωνε το κόστος. Από την άλλη μεριά, όπως προείπαμε, η βιομηχανική παραγωγή αύξανε τα κέρδη.

Αυτό που δεν είπε ο Ricardo είναι ότι στις αποικίες και τις ξένες χώρες όπου η εργασία απασχολείται στους υποπαραγωγικούς τομείς της γεωργίας -ενώ τα βιομηχανικά προϊόντα προέρχονται από εισαγωγές- θα υπάρχει συσσώρευση της ζημίας. Η χαμηλή παραγωγικότητα δεν μπορεί να αγοράσει την υψηλή, χωρίς έλλειμμα. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο νομοτελειακά απομυζάται η αποικία από την μητρόπολη, οι χώρες με μοναδική οικονομία την πρωτογενή είναι φτωχές και υπανάπτυκτες, ενώ οι βιομηχανικές γίνονται πλούσιες και επικρατούσες. Αυτός είναι επίσης ο λόγος που εκσυγχρονισμός και πρόοδος θεωρήθηκε η εκμηχάνιση, η εκβιομηχάνιση και η υποκατάσταση της εισαγωγής της μεταποίησης. Οι εισαγωγές είναι καλές μόνο όταν φέρνουν αποκλειστικά γεωργικά προϊόντα, επιτρέποντας την εργασία να επενδυθεί σε υψηλή παραγωγικότητα στο εσωτερικό.

Ο νέος μερκαντιλισμός

Η παρατήρηση του Ricardo ήταν ο νέος μερκαντιλισμός, όπου ο ρόλος του εμπορίου πόρων έναντι μετάλλων αντικαταστάθηκε από το εμπόριο φτηνών αγροτικών έναντι ακριβών βιομηχανικών προϊόντων. Η επιμονή της Κίνας στο παλιό εμπόριο που της απέφερε άργυρο, οδήγησε στους πολέμους του οπίου. Σήμερα η Κίνα αντέστρεψε τους όρους, υιοθετώντας το νέο εμπόριο των βιομηχανικών προϊόντων έναντι ομολόγων και χρέους από την Δύση και πρώτων υλών από την Αφρική που την αποικιοποιεί εκ νέου.

Το παράδειγμα της Κίνας

Καλό είναι να παρατηρήσουμε και την μετάβαση της Κίνας από τον παλιό μερκαντιλισμό στον νέο. Ο Μάο ανέλαβε να εκσυγχρονίσει την οικονομία προς όφελος του λαού του. Για να μεταβεί σε βιομηχανική οικονομία έπρεπε αφ' ενός να δημιουργήσει τον τότε ανύπαρκτο βιομηχανικό κλάδο και κατόπιν να στρέψει την εργασία στην βιομηχανία. Όμως, δεν θέλησε να παραδεχθεί ότι αυτό θα έπρεπε να συμπληρωθεί με εισαγωγές του αγροτικού τομέα τον οπόιο όφειλε να εγκαταλείψει. Δεν θα μπορούσε να τα καταφέρει με απομονωτισμό, διότι οι αγρότες του δεν θα μπορούσαν να εργάζονται ταυτόχρονα και στους δυο τομείς. Έτσι κι έγινε. Οι αγρότες ασχολήθηκαν με τις υψικαμίνους των χωριών που βρισκόταν δίπλα στους αγρούς για να μπορούν να εκτελούν και τους δυο ρόλους. Απέτυχαν στον ρόλο του αγρότη και ακολούθησε η πείνα.

Όταν εφαρμόζεις τους νόμους του Ricardo πρέπει να τους εφαρμόζεις πλήρως και όχι να κάνεις μισοδουλειές. Ο διάδοχος του Μάο τα κατάφερε επειδή έσπασε τον απομονωτισμό και άνοιξε τις πύλες της χώρας στο εμπόριο αντί να στραφεί στην τραγική “πολιτιστική επανάσταση”. Έτσι, μπόρεσε με επιτυχία να μεταβεί στον νέο μερκαντιλισμό του Ricardo και να κάνει την Κίνα νεοαποικιακή δύναμη, μετατρέποντας τους παλιούς αποικιοκράτες σε εμπορικούς υποτελείς της.

Το ελεύθερο εμπόριο

Ο Ricardo θεωρήθηκε ως υπέρμαχος του “ελεύθερου” (αδασμολόγητου) εμπορίου επειδή έβλεπε την χρησιμότητά του στον πλουτισμό μιας βιομηχανικής δύναμης. Μάλιστα, η πρόοδος της χώρας του που βασίστηκε στις παρατηρήσεις του θεωρήθηκε επιβεβαίωση των “ελεύθερων αγορών” και της μετέπειτα παγκοσμιοποίησης. Όμως, τον καιρό του Ricardo, η Κίνα δεν είχε βιομηχανία και το αδασμολόγητο εμπόριο δεν μπορούσε να αφορά βιομηχανικές εισαγωγές στην Βρετανία, πράγμα που είναι πραγματικότητα στην σημερινή εποχή. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός του Ricardo αφορούσε ελεύθερες εισαγωγές μόνο των φτηνών προϊόντων και με ταυτόχρονη παραγωγή και αυτονόητη εξαγωγή μόνο των ακριβών. Έτσι, όταν εφαρμόστηκε ο φιλελευθεριμός σε διαφορετικές συνθήκες, είχε διαφορετικά αποτελέσματα. Τον παλιό καιρό, πλούτισε την βιομηχανική Δύση, ενώ σήμερα την χρεοκόπησε.

Η αποτυχία της Ελλάδας

Η Ελλάδα με την “αναγκαστική” υιοθέτηση της παγκοσμιοποίησης, έθεσε τον εαυτό της στην θέση της Βρετανίας του Ricardo αλλά σε μια εποχή διαφορετική από την δική του και σε άλλες συνθήκες. Νόμιζε ότι οι φτηνές εισαγωγές θα της δίνανε πλούτο αλλά αυτές δεν αφορούσαν αγροτικά προϊόντα που ανταλλάσσονταν με βιομηχανικά. Με μισές αλήθειες φτάσαμε στο δόγμα ότι “οι εισαγωγές είναι καλές” άρα, “ας κάνουμε μόνο εισαγωγές”. Δεν αγοράζαμε από το εξωτερικό τα προϊόντα της εργασίας χαμηλής παραγωγικότητας, ανταλλάσσοντάς τα με προϊόντα υψηλής παραγωγικότητας (όπως θα έκανε η Γερμανία). Κάναμε εισαγωγές ανταλλάσσοντάς τες με έλλειμμα (ισοζυγίου πληρωμών) και ανεργία (μηδενική παραγωγικότητα). Η βιομηχανική μας παραγωγή υποκαταστάθηκε από τις λάθος εισαγωγές -βιομηχανικών προϊόντων- με τρόπον ώστε και η εισαγωγή των αγροτικών προϊόντων να μην στηρίξει την βιομηχανική παραγωγή όπως έγινε στην Βρετανία του Ricardo. Η χώρα μας έγινε αποικία τόσο των αγροτικών όσο και των βιομηχανικών χωρών και τώρα απλά αλλάζει αφεντικά από καιρό σε καιρό. Η λήξη του ψυχρού πολέμου μας αφαίρεσε την αλλοτινή γεωστρατηγική μας σημασία και μας κατέστησε άχρηστους στο παγκόσμιο σύστημα. Τελευταία μας ελπίδα είναι να επιβιώσουμε ως αποχετευτικό σύστημα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος για όσον καιρό αυτό υπάρχει.

Πού πήγαν οι ηγέτες?

Όταν μπήκε η Ελλάδα στην ΕΟΚ, αποτελούσε τη μύγα μέσα στο γάλα. Η ΕΟΚ ήταν μια λέσχη με πολύ ισχυρά κράτη, σε παγκόσμια κλίμακα. Μέλη της λέσχης λοιπόν ήταν μέλη του συμβολίου ασφαλέιας του ΟΗΕ, πυρηνικές δυνάμεις, παγκόσμια οικονομικα κέντρα και πανίσχυρες οικονομίες, παγκόσμιοι πρωτοπόροι των τεχνολογιών και της βιομηχανίας.

Αν και πλήρως ασήμαντη σε σχέση με τους εταίρους της, η Ελλάδα είχε όλα τα δικαιώματα που είχαν οι υπόλοιποι. Αυτά τα δικαιώματα είχαν την σκοπιμότητα να πείσουν τα ισχυρά μέλη να εμπιστευτούν τον Οργανισμό και λείτουργούσαν ως διασφαλίσεις ότι ένας ή περισσότεροι εταίροι δεν θα θίξουν τα συμφέροντα των άλλων. Δεν θα μπορούσε να πειστεί για παράδειγμα η Γαλλία ή η Ιταλία να συμμετέχουν στην ΕΟΚ αν υποψιαζόταν ότι θα τους επιβαλλόταν η Αγγλία ή η Γερμανία ή και μια συπαιγνία αυτών. Για να έχουν ανα πάσα στιγμή την δυνατότητα να αμυνθούν σε εις βάρος τους συσχετισμούς, τους δόθηκε το δικαίωμα βέτο, δηλαδή η δυνατότητα να ανατρέψουν μια απόφαση αν και μειοψηφούσες. Αυτό το υπερβολικό δικαίωμα δόθηκε για να προστατευθούν τεράστια συμφέροντα πολύ σημαντικών, για την υφήλιο, κρατών.

Η Ελλάδα βρέθηκε να έχει δυνατότητες που αφορούσαν κράτη άλλης κλάσεως αν και η ίδια ήταν σαν μια πάμφτωχη νύφη μιας βαθύπλουτης οικογένειας. Η αριστοκρατική οικογένεια της ΕΟΚ ευελπιστούσε ότι ασήμαντα κράτη θα άκουγαν, θα έβλεπαν και δεν θα μιλούσαν, ίσως έχοντας στο μυαλό τους το παράδειγμα της πρώτης ασήμαντης χώρας που είχε μπει στην οικογένεια, λίγο πιο πριν: της Ιρλανδίας, ενός ποντικιού που ζούσε στην φωλιά των λιονταριών και που είχε την άψογη συμπεριφορά του πτωχού και μουγγού συγγενή.

Όμως, με ηγέτη τον ανήσυχο Α. Παπανδρέου η Ελλάδα δεν ήταν καθόλου υποτονική. Η ανησυχία του Ανδρέα (εκφράστηκε εγγράφως με υπόμνημα τον Μάρτιο του 1982) ήταν ότι, η Ελλάδα θα συνθλιβόταν ανάμεσα στις μυλόπετρες των υπερδυνάμεων. Φοβόταν ότι η παραγωγή θα υποχωρούσε ραγδαία, υπέρ των εισαγωγών, καθώς η χώρα δεν θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τα ώριμα καπιταλιστικά κράτη. Συνεπώς, ανέμενε μια κατάρρευση του ιδιωτικού τομέα με αποτέλεσμα την ανεργία, τη φτώχεια, την αποβιομηχάνιση και την οπισθοδρόμηση της χώρας.

Ο Παπανδρέου θεωρούσε ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΟΚ δεν ήταν βιώσιμη και ότι θα έπρεπε να αποζημιωθούμε για την αποδιάρθρωση της οικονομίας μας, δηλαδή η ΕΟΚ έπρεπε να πληρώσει για να μας έχει. Με δικαιολογία την σύγκλιση (δηλαδή την ενδυνάμωση της Ελλάδας στο ίδιο επίπεδο με τους ισχυρούς) ζήτησε την ενίσχυση από την ΕΟΚ των αδύναμων μελών της. Αυτό δεν θα γινόταν δεκτό χωρίς πίεση. 
Έτσι, ο Παπανδρέου απείλησε με βέτο την ένταξη της Ισπανίας και Πορτογαλίας, εκβιάζοντας κεφαλαιακές μεταβιβάσεις προς τα αδύναμα μέλη, υπό το κάλυμμα της αναπτυξιακής βοήθειας με (υποτιθέμενο) σκοπό την σύγκλιση. Ο Παπανδρέου πέτυχε τον σκοπό του που υλοποιήθηκε με τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα και δημιούργησε έναν μόνιμο μηχανισμό για όλες τις σταχτοπούτες της ΕΟΚ.  
Αυτή η νίκη των μικρών δημιούργησε σκεπτικισμό. Ειδικά, η χρήση του βέτο σε πολλούς πρέπει να φάνηκε καταχρηστική διότι το βέτο ήταν ένας θεσμός άμυνας τον συμφερόντων μεταξύ των μεγάλων χωρών και τώρα μετατράπηκε σε επιθετικό εργαλείο για την επιβολή των μικροσυμφερόντων των αδυνάτων επί των ισχυρών.

Σίγουρα, πέρασε από το μυαλό κάποιων να καταργηθεί το βέτο αλλά αυτό θα ήταν σοβαρός λόγος για τα ισχυρά κράτη να νιώθουν ότι έπρεπε να αποχωρήσουν από την ΕΟΚ, καθώς δεν υπήρχαν πια εγγυήσεις για την ασφάλεια των συμφερόντων τους. Από την άλλη, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό να υπάρχουν διαφορετικά δικαιώματα για τα μέλη. Αυτό θα ισοδυναμούσε με εκπαραθύρωση των αδύναμων μελών από την ΕΟΚ. Πώς θα μπορούσαν, λοιπόν, να παραμένουν όλα τα μέλη της Κοινότητας εντός αυτής χωρίς να υπάρχουν λόγοι αποχώρησης είτε του Οίκου των ισχυρών ή του Οίκου των αδυνάμων?
Μια λύση θα ήταν να έχουν όλοι τα ίδια δικαιώματα αλλά οι ανίσχυροι να μην τα ασκούν. Ακούγεται αντιφατικό αλλά θα ήταν αποτελεσματικό. Ένας απλός τρόπος για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο θα ήταν να επιλέγονται οι πολιτικές ηγεσίες των ανίσχυρων κρατών από τα ισχυρά ή από την γραφειοκρατία της ΕΟΚ που φιλοδοξούσε να μετατραπεί αργότερα σε ΕΕ.

Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι σκέψεις αυτές δεν αφορούν ειδικά την Ελλάδα που ήταν η πρώτη που αμάρτησε. Αφορά όλες τις δευτέρας κλάσεως χώρες που ανταγωνιζόταν πχ στην κοινή αγροτική πολιτική, τις επιδοτήσεις, είχαν εθνικά θέματα όπως τα δικά μας με την κρίσιμης σημασίας Τουρκία. Όσο σκεπτικισμό προκαλούσε ο Παπανδρέου, σήμερα το προκαλεί ο Ορμπάν. Γενικά, είναι μεγάλη πρόκληση να επιμένουν τα μικρά κράτη στα εθνικά τους συμφέροντα που η Ευρώπη τα θεωρεί ασήμαντα. Τα μικρότερα κράτη δεν πρέπει να έχουν εθνικά συμφέροντα ούτε πεισματικές επιδιώξεις που να απασχολούν την ΕΕ, σκανδαλίζοντας τους μεγάλους.

Η ύπαρξη διεκδικητικών ηγετών όπως ο Παπανδρέου, ο Ορμπάν, ή ο Σαλβίνι ειναι παράγοντες κινδύνου. Και επειδή τα εθνικά συμφέροντα ποικίλων κρατών ... ποικίλουν, η μεροληπτική αποσιώπηση των ισχνών φωνών είναι μια ρεαλιστική μορφή ευρωπαϊκής συναίνεσης.

Ο μηχανισμός πολιτικού σχεδιασμού της ΕΕ, λοιπόν, έχει πολύ ισχυρό κίνητρο να επιλέγει και να κατασκευάζει τις πολιτικές ηγεσίες όλων των μελών της, αν και αυτό είναι εφικτό μόνο έναντι των αδυνάμων.

Μάλλον δεν ήταν τυχαίο ότι τον Ανδρέα τον διαδέχτηκε το outsider Σημίτη και παρομοίως έγινε και σε πολλά άλλα κράτη. Μετά την πρώτη γενιά ηγετών με ισχυρή προσωπικότητα περάσαμε σε εποχές με καθολική έλλειψη ηγεσίας, σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους. Δεν υπάρχει σήμερα νεοφιλελεύθερος με την πυγμή της Θάτσερ ούτε Χριστιανοδημοκράτης σαν τον (ξεχασμένο ακόμα και εν ζωή) Κωλ κλπ. Αντίθετα, βλέπουμε τους Μπαρόζους, τις Δαμανάκες, τον Γιούγκερ, τους Φερχόφσταντ να ηγούνται. Κάτι κακομοιρούληδες σαν τον Μακρόν χειροκροτούνται ως πυλώνες ευρωπαϊσμού, ενώ και η Μέρκελ είναι μια επίσης κακομοίρα θείτσα που παλεύει για να επιβιώσει πολιτικά και όχι για να ηγηθεί. Αντίθετα, μόνο έξω από την ΕΕ έχουμε ηγέτες, όπως ο Ερντογάν, ο Πούτιν, ο Νετανιάχου και, φυσικά, ο Τραμπ.  

Η ΕΕ έχει υπαρξιακούς λόγους να προωθεί τους ηγέτες που έχουν δώσει όρκο πίστεως και υπηρεσίας στην ευρωπαϊκή προοπτική. Αυτοί είναι βάσαλοι της ΕΕ που εγγυώνται την ιεράρχηση των εθνικών τους αναγκών πολύ πιο κάτω από τις ευρωπαϊκές ανάγκες. Αυτοί αμείβονται και προικίζονται για να ανέλθουν και τους χαρίζονται νίκες για να εδραιωθούν στην συνείδηση του λαού τους ως αποτελεσματικοί, ικανοί, πετυχημένοι.

Στην Ελλάδα βλέπουμε να εμφανίζονται περίεργες πρωτοβουλίες, όπως το Ποτάμι, με “κεντρώο” χαρακτήρα, δηλαδή με διπλή άρνηση και ετεροπροσδιορισμό ως προς κάποιον αριστερό ή δεξιό χαρακτήρα και κύριο στίγμα τον “ευρωπαϊσμό”. Το κόμμα αυτό προσπαθούσε φανερά να γίνει εταίρος της κυβέρνησης αλλά η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ που κατέστη βασιλικότερος τους βασιλέως κατέστησε το ποτάμι περιττό στην παρούσα φάση. Νομίζω όμως πως η δημιουργία του έγινε αποκλειστικά για να ελεγχθεί η θρυλούμενη ριζοσπαστικότητα του ΣΥΡΙΖΑ, όταν υπήρχε ακόμα φόβος για την αφοσίωσή του και την υποταγή του στην Ανωτέρα Δύναμη. Πρόκειται για ολοφάνερο παρεμβατικό κατασκεύασμα της ΕΕ εντός της Ελλάδας το οποίο τελικά δεν φάνηκε απαραίτητο και μάλλον η διάλυσή του έγινε για να ικανοποιηθεί αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ προς την ΕΕ.
Εννοείται πως, η στρατηγική κατασκευής αντεθνικών ηγετών -όπου ήταν αυτό δυνατό- ξεκίνησε πανευρωπαϊκά πολύ πριν την κρίση και ήταν ήδη χρήσιμο εργαλείο όταν αυτή εισήχθη στην Ευρώπη εξ Αμερικής. Όμως, η κρίση έγινε ευκαιρία για να νομιμοποιηθεί ο υποβιβασμός των μικρών κρατών, θεσμικά πλεόν και όχι μόνο δια της κατασκευασμένης ηγεσίας. Τα μνημόνια είναι αυτός ο τρόπος της ευρωπαϊκής αποθέσμισης των αδυνάμων και αυτός είναι ο λόγος που κάνει τόσο απαραίτητο το ΔΝΤ σε αυτά: το ΔΝΤ δεν δεσμεύεται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και μπορεί να το καταργεί.

Αξίζει να προσεχθεί ότι, οικονομική βοήθεια με μνημονιακούς όρους δόθηκε στους μικρούς της ΕΕ (Ιρλανδία, Ελλάδα, Κύπρος, Πορτογαλλία) ενώ στους μεγάλους (Ισπανία, Ιταλία) δόθηκε βοήθεια και διασώθηκαν οι τράπεζές τους χωρίς μνημόνιο.

Η Ευρωκατοχή που βιώνει η Ελλάδα δεν έχει ως κίνητρο την αρπαγή των δήθεν αμύθητων θυσαυρών της και η παρ’ ολίγον χρεοκοπία της δεν σκηνοθετήθηκε από τους δανειστές. Η οικτρή μας θέση έχει σχέση με την ευρωπαϊκή οικοδόμηση επί πτωμάτων και με την ευκαιρία που έδωσε η παγκόσμια τραπεζική κρίση ώστε να εκμηδενιστεί η αντίσταση των ευρωπαϊκών κρατών κατώτερης κλάσης.

 

Ιθαγένεια: της παγκοσμιοποίησης η Ιφιγένεια

Ο Γερμανοτσολιάς είνα κάποιος που εξαρτάται από τους Γερμανούς και συνεργάζεται μαζί τους εναντίων των Ελλήνων, ενώ έχει ελληνική καταγωγή. Αυτό τον ιστορικό όρο χρησιμοποιούμε για τους “μνημονιακούς”, στηλιτεύοντας ότι είναι ελληνικής καταγωγής θιασώτες των Γερμανών.

Υπάρχει και ο ΣΥΡΙΖΑ, που δεν είναι “μνημονιακός” και επομένως δεν είναι Γερμανοτσολιάς. Είναι όμως Πακιστανοτσολιάς! Και Νιγηριανοτσολιάς. Και Αλβανοτσολιάς. Και ξενοτσολιάς. Παρόμοια με τους "μνημονιακούς", ο ΣΥΡΙΖΑ λειτουργεί προς όφελος των παράνομων ξένων σαν να ήταν “δικός τους”. Και δεν το αρνείνται. Με κάτι τσιτάτα “είμαστε όλοι μετανάστες” κλπ θέτει τον εαυτό του με το μέρος “αυτών των ανθρώπων”.

Για να καλύψει τους ξένους διαβιούντες στην Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει απλά να τους δώσει ιθαγένεια . Θέλει να αλλάξει την έννοια της ιθαγένειας. Με τον ίδια λέξη να εννοούμε κάτι τελείως διαφορετικό: το “διαφορετικό”. Ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να εισάγει το δίκαιο του εδάφους στην ιθαγένεια, πράγμα που θα μετατρέψει την Ελλάδα σε Ιθαγενειάδα. Η ιθαγένεια θα είναι κάτι άσχετο με την “πατρίδα”. Θα είναι το βιολογικό περιεχόμενο ενός εδάφους. Και φυσικά, αν ισχύουν παρόμοια πράματα και στις άλλες χώρες, θα μπορείς σε μια ζωή να αλλάξεις όσες ιθαγένειες θέλεις. Οι χώρες δεν θα έχουν τίποτα “εθνικό” ως βιωματικό χαρακτηριστικό.

Αυτό που δεν μου αρέσει στην εικόνα αυτή είναι το γκρέμισμα ενός βιώματος και μάλιστα πολιτιστικού. Δυστυχώς, στην Ελλάδα το εθνικό βίωμα έχει ξεφτιλιστεί για λόγους ιστορικούς. Και γι αυτό δεν ευθύνεται ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε η Αριστερά. Είναι υπεύθυνη η Δεξιά που το κόμμα το έκανε “έθνος”, κατασκευάζοντας την προπαγάνδα ότι εθνικόφρων σημαίνει Δεξιός και πως όποιος δεν είναι Δεξιός, δεν είναι και Έλληνας.

Αντιλαμβάνομαι το μίσος της ελληνικής Αριστεράς για το εθνικό βίωμα, αλλά πρέπει η Αριστερά να προσπαθίσει να αντιληφθεί ότι η προπαγάνδα της εμφυλιακής Δεξιάς δεν είναι η πραγματικότητα.

Η ιθαγένεια της καταγωγής έχει σχέση με το εθνικό βίωμα; Ναι, είναι ταυτόσημη διότι βίωμα είναι η εντύπωση που αποκτάς από την εμπειρία σου με ένα σύνολο ανθρώπων που έχουν κοινές συνήθειες και τρόπο ζωής. Χωρίς αυτό το σύνολο που ορίζεται από τις κοινές συνήθειες του (έθος), δεν έχεις κάποιο σχηματισμένο βίωμα. Αν ο πληθυσμός τη Ιθαγενειάδας είναι αλλοτριωμένος και ανεθνικός, το βίωμά σου δεν είναι πολιτιστικό, διότι δεν υπάρχει σύνδεση των μελών μιας κοινωνίας με κοινούς δεσμούς και δράσεις. Κάθε άτομο έχει άλλο τρόπο ζωής και αντίληψης της πραγματικότητας. Κάθε άτομο είναι άλλο έθνος. Η συνισταμένη είναι κάτι χωρίς συνείδηση, χωρίς πολιτισμό, χωρίς βίωμα. Είναι μια ζωή χωρίς ταυτότητα. Η αποεθνοποιημένη ιθαγένεια καταστρέφει τον ανθρωπιστικό πολιτισμό (όπως, για παράδειγμα, τα δημοτικά τραγούδια, τις παραδόσεις κ.α.) και αφήνει μόνο τον υλικό και τεχνικό πολιτισμό. Τα έθνη με ταυτότητα μετατρέπονται σε αλλοτριωμένες μάζες, σε μια βαβέλ όπου δεν μπορεί το άτομο να αυτοοριστεί, να χτίσει αρχές, να βρει ιδανικά και να αποκρυσταλώσει ένα νόημα ζωής. Γιατί το κάθε έθνος, δεν είναι ένα εταιροπροσδιοριζόμενος μίσος, αλλά είναι διαφορετικές βιωματικές απόψεις για το νόημα τις ζωής.

Σκίσε με ν' αλλάξω μνημόνιο.

Τον Μάιο του 2014 κάποιοι Έλληνες δημοσιογράφοι είχαν την ευκαιρία να θέσουν ερωτήματα στον κ. Τρισέ, τον πρώην Διοικητή της ΕΚΤ και σημαντικό διαμορφωτή του μνημονίου. Όταν ερωτήθηκε για την πιθανότητα υπάρξεως "λάθών" στο μνημόνιο, ο κ. Τρισέ, αντιλαμβανόμενος ότι η ερώτηση ήταν βολή κατά του μνημονίου, τους έδωσε - εκνευρισμένος - μια απλή εναλλακτική: "αν δεν σας αρέσει η λιτότητα, τότε να μην ζητάτε βοήθεια" *. 

Τί σημαίνει αυτή η σύντομη φράση του τέως Διευθυντή της ΕΚΤ; Είναι η πιο περιληπτική, ουσιώδης και συνάμα λεπτομερής περιγραφή του μνημονίου. Ας τη δούμε με εικόνες:

Φαντάσου ότι είσαι σε ένα δωμάτιο με ένα τραπέζι και ένα μαστίγιο, απλωμένο πάνω σε αυτό. Κάποια στιγμή μπαίνει μέσα ο Τόμσεν και σου λέει ότι κάθε φορά που θα χτυπάς την πλάτη σου με το μαστίγιο, θα σου δείνει 1 εκατομμύριο Ευρώ. Έτσι, αν για παράδειγμα χρειάζεσαι πέντε εκατομμύρια Ευρώ, θα πρέπει να χτυπήσεις 5 φορές την πλάτη σου με το μαστίγιο και αμέσως θα σου δωθεί το αντίστοιχο ποσό. Αν δεν αντέχεις το μαστίγωμα, μπορείς να μην το κάνεις, αλλά δεν θα σου δωθεί κανένα ποσό. Με άλλα λόγια, από την μία κανένας δεν σε υποχρεώνει να κάνεις θυσίες, αλλά από την άλλη οι θυσίες αμοίβονται, ώστε να έχεις κίνητρο εκτέλεσής τους. Υπό αυτή την έννοια, το μνημόνιο δεν έχει τίποτα "τιμωρητικό".

Όταν ακούς ότι οι ελεγκτές της τρόικας έρχονται για έλεγχο, σημαίνει ότι ο Τόμσεν έρχεται να διαπιστώσει αν έχεις μαστιγωθεί. Κοιτά την πλάτη σου, μετρά τις ουλές και σου δίνει ένα προσυμφωνημένο ποσό για κάθε ουλή.

Η πρόσφατη -προεκλογική- παράταση του μνημόνιου, σημαίνει ότι αναβλήθηκε ο έλεγχος για αργότερα, διότι δεν αντέχουμε να μαστιγωθούμε άμεσα. Έτσι δεν πήραμε λεφτά, αλλά θα έχουμε την δυνατότητα να τα κερδίσουμε κάποια άλλη στιγμή. Με θυσίες.

Όταν ακούς ότι η τάδε χώρα που είχε υπογράψει μνημόνιο, εξήλθε από αυτό πρόωρα ή βγήκε οριστικά από το μνημόνιο, σημαίνει ότι για κάποιο διάστημα η χώρα αυτή χρειαζόταν λεφτά - που δεν τα έβρισκε από αλλού ή δεν τα εξοικονομούσε περιορίζοντας τις ανάγκες της - και μαστιγωνόταν για να συμπληρώσει το εισόδημά της. Όμως η χώρα δεν χρειάζεται πλέον ξένα λεφτά και ζει με τα δικά της. Έτσι, αν και η συμφωνία ανταμοιβής του μαστιγώματος ισχύει ακόμα, η χώρα δεν κάνει χρήση της συμφωνίας.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν, ότι όσες υπογραφές και να έχουμε βάλει στο μνημόνιο και ό,τι κι αν έχουμε υποσχεθεί, δεν είναι δεσμευτικό και δεν μας επιβάλεται, αλλά είναι προϋπόθεση για την παροχή βοήθειας. Το μνημόνιο δεν είναι ανάγκη να το σκίσουμε για να λήξει. Το μνημόνιο ισχύει όσο χρειαζόμαστε λεφτά. Θα έλεγα ότι είναι δεσμευτικό για τους δανειστές, διότι αυτοί είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν την κάθε καμτσικιά. Άν η διάρκεια του μνημονίου παρέλθει, τότε όσο και να μαστιγωνόμαστε, δεν θα μας δώσει κανένας λεφτά, αφού η συμφωνία δεν ισχύει για πάντα.

Με την βοήθεια του κ. Τρισέ έχουμε καταλάβει ότι το κλουβί του μνημονίου δεν έχει πόρτα, δεν μας φυλακίζει, δεν μας παγιδεύει, δεν χρειάζεται να το σπάσουμε και κανένας δεν μας έβαλε με το ζόρι σε αυτό. Το μνημόνιο δεν υπάρχει! Το μόνο υπαρκτό είναι η χρεοκοπία και τα ελλείμματα. 

Η εικόνα, όμως, που δώσαμε δεν είναι ακριβής, διότι - στην πραγματικότητα - ο μαστιγούμενος δεν είναι ο ίδιος με αυτόν που παίρνει την αμοιβή. Θα έχετε, ασφαλώς, ακούσει τους πολιτικούς μας να λένε πόσο ανησυχούν για να μην χαθούν οι θυσίες του ελληνικού λαού. Άθελά τους αποκαλύπτουν την αλήθεια: το μαστίγωμα γίνεται στην πλάτη του ελληνικού λαού, ενώ την αμοιβή εισπράτει "η χώρα", "ο τόπος", η "οικονομία",  οι "αρχές".

Οι αμοιβή δίνεται στις "αρχές" ώστε να κάνουν το μαστίγομα υποχρεωτικό. Διότι η Ελλάδα είναι κράτος και δημιουργός δικαίου και μπορεί να κάνει νόμους (εφαρμοστικούς) που είναι υποχρεωτικοί και έχουν όργανα που τους επιβάλλλουν, όπως τα δικαστήρια, οι εφορίες, τα υπουργεία και άλλοι θεσμοί.

Στην πραγματικότητα το σενάριο είναι ως εξής: Φαντάσου ότι σε πιάνει ο πρωθυπουργός και σε δένει σε μια καρέκλα. Για κάθε χτύπημα που σου δίνει με το μαστίγιο εισπράττει ένα ποσό. Αν δεν σε χτυπήσει δεν παίρνει τίποτα.  Το μνημόνιο είναι η ταρίφα αμοιβών του δημίου. Το μνημόνιο δεν είναι δεσμευτικό, αλλά αποφέρει όφελος και δίνει κίνητρο.  

Το σημαντικό είναι ότι όσοι - δήθεν - ανησυχούν να μην πάνε στράφι οι θυσίες του ελληνικού λαού, ευχαριστούν τον θεό που οι θυσίες τους δίνουν δουλειά και μεροκάματο. Είναι βρώμικη δουλειά, αλλά κάποιος πρέπει να την κάνει. Αυτοί μένουν στο Ευρώ. Για σένα έχει "μόρια".









* http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=594333&h1=true#commentForm

Σκληρή διαπραγμάτευση της κυβέρνησης: 
(Η τρόικα αμύνεται με αυταπάρνηση απένατι στις παράλογες απαιτήσεις των Ελλήνων αξιωματούχων)

Άδωνις :-Ποιος μιλάει?

Παίκτης: -Ο Τόμσεν?

Άδωνις: -Ο Τόμσεν ο ψιλικατζής? Κατάλαβα. Πάλι για τσίχλες θα παίζουμε.

Τόμσεν: - 500 απολύσεις μπρος και άλλες 1.000 πίσω.

Άδωνις: - Σκύψε να σε γαμήσω! Αναρωτιέμαι αν αξίζω να παίζω με  με κάτι ψωμόλυσες σαν και του λόγου σου. Απορώ που σας βρίσκουν και σας βάζουν στο ΔΝΤ?  Ήθελα νά ‘ξερα! Από την Κομουνδούρου σε ψώνισαν?

Τόμσεν: - Περιμένω να ακούσω το ποντάρισμα σου, χωρίς άλλα σχόλια!

Άδωνις: - Τι να ποντάρω ρε φτωχομπινέ? Ακόμα και με διπλά να πάω, για ψυχικό παίζω. Πές ρε παιδάκι μου: «100.000 απολύσεις» να σε παραδεχτώ! Κανονικά έπρεπέ τώρα να πάρω τη Λαγκάρντ και να ζητήσω να με προσλάβει στη θέση σου. Τσικιρικιτζή! Ξεφτυλίζεις κοτζάμ ΔΝΤ.

Τόμσεν: -Θα παίξεις ή θα μας μας ζαλίζεις  την τρόϊκα? Παίξε ή πήγαινε ντούκου.

Άδωνις: - Εγώ λέω να πιάσουμε καμιά σβούρα, να παίξουμε κανένα «πάρτα όλα» για το καλό του νέου χρόνου. Δεν είσαι ‘συ παίχτης για μπόμπα χαρακίρι με πιπίνι και παράθυρο.

Τόμσεν: -Ξημερώσαμε ρε  Άδωνι,  και δεν θα προλάβεις να βγεις στις αγορές με τις μαλακίες σου. Λέγε πόσους θέλεις να τελειώνουμε!

Αδωνις: -Ένα εκατομμύριο!

Όλι Ρεν: -Και που θα το βρεις το ένα εκατομμύριο, ρε γατάκι Άδωνι? Ακόμα και μαζί με τους παπάδες, ούτε 800.000 δε μαζεύετε.

Άδωνις: -Έχω συνεννοηθεί με τον Ράϊχενμπαχ. Ούτε παπάδες, ούτε ρηγάδες! Θα απολύσουμε και άλλους 200.000 από το γερμανικό Δημόσιο, συμπληρωματικά, «για να έρθει ανάπτυξη». Χα, χα! Καλό, ε?

Στουρνάρας:- Και δηλαδή .... άμα παίξεις από χέρι τα ρέστα σου, εμείς τι θα παίξουμε? Θα απολύσουμε και άλλα δυο εκατομμύρια από το αγγλικό δημόσιο, «για να πατάξουμε τα συντεχνειακά συμφέροντα»?

Άδωνις:- Είσαι και μαλάκας, είσαι και Στουρνάρας. Ρε, δεν πας να παίξεις καμιά "μονόπολη" με τη φουκαριάρα τη μάνα σου, που παίρνει σύνταξη 400 Ευρώ, η κακομοίρα? Ρε, εγώ αν ήμουν στη θέση σου, «έτσι» να έκανα, θα έβρισκα δυο –τρία εκατομμυριάκια να τους απολύσω. Πάρε από τον ιδιωτικό τομέα! Έτσι κι αλλιώς, συντάξεις δεν θα έχεις να τους δώσεις. Διώξ’ τους τώρα, πριν γεράσουν, γιατί μετά θα έχουν πολλά έξοδα και απαιτήσεις: φάρμακα, εφάπαξ, εξετάσεις, wi-fi. Ρε, όλα εγώ θα τα σκέφτομαι σε αυτό το τραπέζι?  

Όλι Ρεν:-Μα, είπαμε να απολύσετε κανένα δημόσιο υπάλληλο, για να ελαφρυνθεί η ιδιωτική οικονομία από το βάρος του σπάταλου δημοσίου. Και σεις θα απολύσετε από τον ιδιωτικό?

Άδωνις: -Μα υπάρχει καλύτερο ξελάφρωμα του ιδιωτικού τομέα, από το να του πάρεις τους πανάκριβους, τεμπελχανάδες, εργαζομένους και να τους δώσεις ισάριθμους, φτηνούς, ανασφάλιστους και ξεκούραστους λαθρομετανάστες? Αν δεν τους απορροφήσουμε άμεσα, θα μας τους πάρει καμιά Γερμανία  και άντε να βρεις καινούριους μετά. Πώς θα έρθει ανάπτυξη, όταν σου στραβομουτσουνιάζει ο Έλληνας  με τα 200 Ευρώ του «Τζάμπο»? Σου δίνω δουλειά, κύριε! Θες και λεφτά από πάνω? Σιγά μη σου κάνουμε και καμιά πίπα.

Τόμσεν:- Άμα είναι να απολύουμε ό,τι κινείται, εγώ λέω να περιμένουμε λίγες μέρες ακόμα για να απολυθεί η τελευταία ΕΣΣΟ στρατευσίμων.

Άδωνις: - Γειά σου ρε  Τόμσεν παιχταρά! Έχεις πιάσει το νόημα της “κινητικότητας” : "απολύεται ό,τι κινείται".

Διυλίζοντας τον ταξιτζή, καταπίνω τον τραπεζίτη.

H ελληνική οικονομία δεν πρόκειται ποτέ ξανά να αρμενίσει ορθά, διότι τα χρόνια της κραιπάλης που προηγήθηκαν έχουν "στραβώσει τον γιαλό" της πραγματικής οικονομίας.

Σκεφτείτε πόσο δάκρυ έχει χυθεί από τον επιχειρηματικό κόσμο (΄τόσο τους κρατικοδίαιτους όσο και τους  ... τίμιους) για την αύξηση του ΦΠΑ κατά 5% (στην εστίαση 10%) την αύξηση των καυσίμων κατά 100% (λόγω ΕΦΚ), το "χαράτσι" κλπ. Οι αυξήσεις αυτές συνέβησαν μετά την εμφάνιση της κρίσης.Όλοι συμφωνούμε ότι αυτή η στρατηγική αύξησε σε ένα ποσοστό τα κόστη και επηρέασε δυσμενώς την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και την ανταγωνιστικότητα προϊόντων και υπηρεσιών, λόγω των φόρων.

Διυλίζουμε τον κώνωπα και καταπίνουμε την κάμηλο: Ξεχνάμε όμως ότι πριν την κρίση, οι τιμές των προϊόντων αυξήθηκαν απότομα με την εισαγωγή του Ευρώ. Οι αυξήσεις αφ' ενός δεν οφειλόταν στους φόρους (που ήταν χαμηλότεροι) και αφ' ετέρου ήταν πολύ μεγαλύτερες (της τάξης του 300%).

Αν οι πρόσφατοι φόροι ανέβασαν τα κόστη και μείωσαν την ανταγωνιστικότητα, καθιστώντας την ανάπτυξη ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ εξαγγελία, ας αναλογιστούμε πόσο περισσότερο είχαμε "πυροβολήσει τα πόδια μας"  την δεκαετία του '90 της "ισχυρής Ελλάδας". Η ρευστότητα δημιούργησε πληθωρισμό, εκτοξεύοντας τις τιμές και κόστος ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος, σε όλους τους τομείς. Ταυτόχρονα οι εισαγωγές κατέστησαν  κάθε παραγωγή άσκοπη και ΖΗΜΙΟΓΟΝΑ. Το ξεχείλωμα του εμπορικού ισοζυγίου εκείνης της εποχής είναι αποτέλεσμα της απαξίωσης της ελληνικής παραγωγής. Το οξύμωρο είναι ότι το εμπορικό έλλειμμα της χώρας συζούσε αρμονικά με μια ανάπτυξη του 4% !!! Μαγικό και ανεξήγητο; Την δεκαετία που η ελληνική μεταποίηση "αποθέωνε το ... Λέβα" και γύριζε την πλάτη στο "σέξυ" Ευρώ, η ελληνική φάμπρικα έβαζε λουκέτο και μετακόμιζε στην Βουλγαρία - αφήνοντας πίσω της ανέργους, που αγόραζαν από τις λαϊκές ... πατάτες Αιγύπτου - η Ελλάδα είχε ανάπτυξη ζηλευτή. Η ανάπτυξη όμως δεν οφειλόταν στον πλούτο, αλλά στο χρήμα από την ... Δανεία. Το δανεικό!

Όταν η πραγματική "ατμομηχανή" της ελληνικής οικονομίας (τα δάνεια) "βάρεσε μπιέλα", δεν διαθέταμε μια νέα ατμομηχανή (πραγματική οικονομία) που θα την αντικαθιστούσε  Το τρένο αυτή τη στιγμή έχει ακινητοποιηθεί σε μια ανηφόρα (σκληρό Ευρώ) και δίχως μηχανή που να τραβάει ... το παίρνει ο κατήφορος προς τα πίσω (ύφεση).

Το πρόβλημα για κάθε επιχείρηση είναι το οικονομικό περιβάλλον. Τα λειτουργικά κόστη είναι πανάκριβα, αλλά οι τιμές πώλησης δεν μπορούν να ξεπεράσουν το κόστος παραγωγής (δημιουργώντας ζωτικό κέρδος), διότι περιορίζονται από τη τιμή των εισαγομένων ανταγωνιστών τους. Οι δε καταναλωτές δεν διαθέτουν αεριτζίδικη ρευστότητα για να στηρίξουν αύξηση τιμών πάνω από το κόστος. Η ελληνική παραγωγή, αν και παράγει προϊόντα, δεν μπορεί να παράξει κέρδη. Είναι "συστημικά" προγραμματισμένη ("από χέρι") να παράγει ζημίες. Μόνο περιθώριο κέρδους πλέον (για λόγους επιβίωσης), είναι η φοροδιαφυγή, η χρήση μαύρης εργασίας και το "φέσωμα" των προμηθευτών.

Το οικονομικό περιβάλλον είναι η απόλυτη συστημική παράμετρος και η μεταρρύθμισή του είναι η μητέρα όλων των δομικών μεταρρυθμίσεων. Αντί να πούμε την αλήθεια και να ζητήσουμε την μεταρρύθμιση του νομίσματος και του συστήματος τιμών, ασχολούμαστε με δημιουργία "επικοινωνιακών" make-up. Είναι δυνατόν η κρίση στην Ευρώπη και την Αμερική να προήλθε από την έλλειψη μεταρρύθμισης .... στην συντεχνία των ταξιτζήδων? Και την ίδια ώρα να μην χρειάζεται καμιά μεταρρύθμιση η συντεχνία των τραπεζιτών? Είναι δυνατόν η χώρα να πτώχευσε επειδή δεν ήταν απελευθερωμένο το επάγγελμα του περιπτερά? Είναι δυνατόν να μην σχετίζεται με την ανεργία και την ύφεση η πλημμύρα εισαγομένων προϊόντων, που εκτοπίζουν την τοπική παραγωγή? Η λύση στην ανεργία θα προέλθει από το άνοιγμα του επαγγέλματος του Δικηγόρου? Το Ευρώ είναι δυνατόν να μην έχει σχέση με την κρίση όταν καταρρέουν 5 χώρες που το χρησιμοποιούν ως νόμισμα και ευημερούν όσες διατηρούν δικό τους νόμισμα εντός ΕΕ?


Συμφωνώ με τον επικεφαλής της Goldman Sachs ότι "δεν καταλαβαίνω από που θα προέλθει η ανάπτυξη στην Ελλάδα".

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22770&subid=2&pubid=63778121

Μάλλον ο κύριος αυτός δεν ξέρει ότι όπου υπάρχει ένα "θέλω" υπάρχει και ένας δρόμος (προς την χρεοκοπία).
Μάλλον ο σύντροφος Κόεν δεν καταλαβαίνει ότι η ανάπτυξη έρχεται επειδή ο "μέγας τιμονιέρης"  Σαμαράς "θα φάει σίδερα για να φέρει επενδύσεις" και επειδή "μιλά με τον θεό".

Για ποιον λόγο η Ανάπτυξη δεν θα έρθει ποτέ στην Ελλάδα:

1.Μία κλασική επαγγελία των πολιτικών ανά τoν κόσμο είναι ότι, λόγω της διακυβέρνησης που πρόκειται να ασκήσουν, θα έρθουν «ξένες επενδύσεις» στην χώρα.

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις γινόταν πριν την εποχή της παγκοσμιοποίησης, ώστε οι πολυεθνικές να αποφεύγουν τους υψηλούς φόρους εισαγωγής και να αποφεύγουν τον άνισο ανταγωνισμό από τους ντόπιους επιχειρηματίες. Παρήγαγαν το προϊόν τους μέσα στην χώρα κατανάλωσης, χρησιμοποιούσαν ντόπιους εργάτες και έτσι ανταγωνιζόταν τους ντόπιους επιχειρηματίες επί ίσοις όροις.

Τώρα πλέον που δεν υπάρχουν φόροι στα εισαγόμενα προϊόντα (λόγω παγκοσμιοποίησης και συμμετοχής σε Π.Ο.Ε και Ε.Ε.), κανένας ξένος επενδυτής δεν έχει κίνητρο να παράγει κάτι στην Ελλάδα, ώστε να κερδίσει την αγορά της. Καλύτερα είναι να έχει συγκεντρωμένη όλη την παραγωγή του σε μια φτηνή  (με υποτιμημένο νόμισμα) και εξαθλιωμένη χώρα και να εξάγει σε όλες τις υπόλοιπες. 

Εξάλλου, λόγω ύφεσης, ανεργίας, φτώχειας και γενικής απενταρίας, δεν υπάρχει και κάποια κερδοφόρα αγορά με υψηλή ζήτηση στην Ελλάδα. Συνεπώς, έχει χαθεί το κίνητρο ακόμα και για κάποια μικρή επένδυση εμπορικού χαρακτήρα (εισαγωγή, αποθήκευση, λιανεμπόριο), που δεν εμπλέκει την παραγωγή.

2. Με δεδομένο ότι είναι απίθανο να έρθουν επενδυτικά κεφάλαια από το εξωτερικό, θα έπρεπε να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στην ντόπια επιχειρηματικότητα. Αλίμονο, όμως! Οι επίδοξοι Έλληνες επιχειρηματίες θα έχουν να αντιμετωπίσουν ανταγωνιστικά προϊόντα που εισάγονται από χώρες με φτηνό νόμισμα και χαμηλές επιβαρύνσεις σε φόρους και εισφορές. Το αποτέλεσμα θα είναι να μην μπορέσουν να πάρουν μερίδιο αγοράς και να χρεοκοπήσουν. 

Αν σε αυτό προσθέσουμε και το απελπιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον (ανυπαρξία ζήτησης, αδυναμία των τραπεζών να δανείζουν κεφάλαια, ασυνέπεια του κράτους στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών του), η οποιαδήποτε ελπίδα θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως εμμονή και παραλογισμός.

3. Υπάρχει και η «πιπίλα» της πώλησης της δημόσιας περιουσίας και των ιδιωτικοποιήσεων. Οι πιθανοί αγοραστές των υποδομών, γνωρίζοντας ότι έχει καταρρεύσει η ζήτηση της ελληνικής αγοράς και παράλληλα έχουν αυξηθεί παράλογα οι απαιτήσεις των δανειστών μας επί οποιασδήποτε οικονομικής δραστηριότητας, θα αγόραζαν περιουσία μόνο με σκοπό να την μεταπωλήσουν σε κάποιον άλλον, που θα ήθελε να την αγοράσει για άγνωστο λόγο. Το επιχειρηματικό περιβάλλον στην Ελλάδα είναι απολύτως αβίωτο και κανένας δεν περιμένει να βγάλει κέρδη από ένα μέρος όπου υπάρχουν μόνο χρέη, απόγνωση, αυτοκτονίες, λουκέτα και συλλήψεις επιχειρηματιών.

Άλλωστε, αν κάτι ήταν κερδοφόρο, θα το πουλούσαν;